انگیزه، به عنوان نیروی محرک رفتارهای انسانی، همواره مورد توجه حوزههای مختلف علمی بوده است. در روانشناسی، این مفهوم با تمرکز بر عوامل تجربی و الگوهای رفتاری مورد تحلیل قرار گرفته است. با این حال، از منظر وجودشناختی نیز میتوان انگیزه را با نظر به عوامل و مبادی آن مورد بررسی قرار داد. از سوی دیگر، ماهیت تجربی و ظنی علوم تجربی، درک جامع از مبانی انگیزه را برای اندیشمندان علوم انسانی با چالش مواجه کرده است. هدف این مقاله، بررسی تطبیقی مبانی انگیزه از دیدگاه روانشناسی و فلسفه و ارائه چارچوبی یکپارچه برای پر کردن خلأ نظری موجود در این زمینه است. از همین رو، با استفاده از روش تطبیقی - تحلیلی، دادههای روانشناسی و فلسفی استخراج و مقایسه شدهاند. یافتهها نشان میدهد که در روانشناسی، انگیزه عمدتاً با محوریت بدن انسان و عوامل درونی و بیرونی مؤثر بر آن مورد بحث قرار میگیرد. در حالی که در فلسفه، انگیزه در پرتو نگاه به حقیقت تجردی نفس و با تأکید بر علل فاعلی، علل غایی و مبادی افعال تحلیل میشود. نتایج پژوهش حاکی از آن است که این دو دیدگاه، با وجود تفاوتهای مفهومی، مکمل یکدیگر بوده و در کنار هم میتوانند درکی جامع و همهجانبه از انگیزه ارائه دهند و رویکرد جدید در مطالعه انگیزه و کاربردهای آن در حوزههای مختلف علمی و انسانی بیانجامد.
کاریزی, محمد جواد و وطن دوست, محمد علی . (1405). بازخوانی تطبیقی – تحلیلی چیستی و مبادی انگیزه در روانشناسی و فلسفه. آموزه های حکمت اسلامی, (), -. doi: AHI/ahi.2026.3141.1109
MLA
کاریزی, محمد جواد , و وطن دوست, محمد علی . "بازخوانی تطبیقی – تحلیلی چیستی و مبادی انگیزه در روانشناسی و فلسفه", آموزه های حکمت اسلامی, , , 1405, -. doi: AHI/ahi.2026.3141.1109
HARVARD
کاریزی, محمد جواد, وطن دوست, محمد علی. (1405). 'بازخوانی تطبیقی – تحلیلی چیستی و مبادی انگیزه در روانشناسی و فلسفه', آموزه های حکمت اسلامی, (), pp. -. doi: AHI/ahi.2026.3141.1109
CHICAGO
محمد جواد کاریزی و محمد علی وطن دوست, "بازخوانی تطبیقی – تحلیلی چیستی و مبادی انگیزه در روانشناسی و فلسفه," آموزه های حکمت اسلامی, (1405): -, doi: AHI/ahi.2026.3141.1109
VANCOUVER
کاریزی, محمد جواد, وطن دوست, محمد علی. بازخوانی تطبیقی – تحلیلی چیستی و مبادی انگیزه در روانشناسی و فلسفه. آموزه های حکمت اسلامی, 1405; (): -. doi: AHI/ahi.2026.3141.1109
)